Wat zijn omega vetzuren

Omega vetzuren – wat zijn dat en wat doen ze?

Omega vetzuren (het begrip) kom je vaak tegen op deze en vele, vele andere websites. In de jaren dat ik minder vlees en vis ben gaan eten, heb ik me enorm in de materie verdiept. In het begin maakte ik namelijk nogal wat omega vetzuren fouten, om het maar even zo te zeggen.

Inmiddels weet ik beter en het eten van de juiste omega vetzuren in de juiste verhouding zorgt ervoor dat je je gezond voelt met veel energie, dat je cholesterol goed is en dat je op je natuurlijke gewicht komt. Om maar een paar voorbeelden te noemen.

 

Als je je afvraagt hoe dat nou zit met al die vetten en vetzuren: lees dit artikel – dan weet je alles wat ik ook weet en hoef je het niet zelf uit te vinden.

 

Omega vetzuren zijn hip geworden

Waar vroeger iedereen (ik ook!) dacht dat vet slecht voor je was, wordt vet tegenwoordig aangeprezen. Het is je reinste marketing geworden. Loop maar naar de Jumbo of de Appie en je ziet op veel verpakkingen kreten staan als “Met extra Omega 3” of “Rijk aan Omega 3”.

Is dat nou wel zo verstandig, heel veel omega 3 nuttigen? En wat doen die andere omega’s dan, omega 6 en omega 9? Het wordt een beetje een technisch verhaal, maar het is goed om het te begrijpen. Deze materie doorgronden heeft mij enorm geholpen met het samenstellen van een goed en uitgebalanceerd omega vetzuren dieet. Waardoor ik mij elke dag fit en vitaal voel, vol energie. Dankzij vetten!

 

De rol van vetten

Jaren terug, toen we minder dierlijke producten gingen eten, dacht ik dat ik daar goed aan deed omdat ik dan minder vet binnenkreeg. En dat leek me top, want dan kon ik mooi wat overtollige kilo’s kwijtraken. Maar al gauw raakte ik in de problemen. Niet hele grote, maar toch. Ik voelde me niet lekker en had weinig energie. Mijn gezinsleden hadden dezelfde problemen.

Dat gebrek aan vitaliteit liet zich (achteraf) op twee manieren verklaren. De eerste was dat we niet voldoende eiwitten binnenkregen, althans: onvoldoende essentiële aminozuren. De andere was een gebrek aan goede vetten.

Elk organisme heeft vetten nodig, jij ook. Ze zijn belangrijk voor tal van processen, maar daar kom ik later op. Voor nu is het belangrijk om te weten dat je vetten opslaat in je lichaam. Het zijn een soort batterijtjes voor tijden dat het wat minder gaat. Op het moment dat het nodig is, bijvoorbeeld in tijden van voedselschaarste of wanneer je een langdurige inspanning verricht, worden ze omgezet in energie.

Dat is over het algemeen zo met vetten. Maar het ligt wat gecompliceerder dan dat. Want je hebt vetten en vetten. Het menselijk lichaam kan nauwelijks vetzuren aanmaken. Daarom zal je ze via voeding moeten binnenkrijgen.

 

Welke vetten en vetzuren zijn er?

Je kunt vetten op verschillende manieren onderverdelen, onder andere op basis van de verschillende vetzuren die ze bevatten. Er zijn verzadigde en onverzadigde vetzuren en die laatste groep bestaat dan weer uit meervoudige vetzuren en enkelvoudige vetzuren, afhankelijk van hoe deze chemisch aan elkaar gebonden zijn.

 

omega vetzuren dierlijke vetten of transvetten

 

Elk soort vet bevat vetzuren in bepaalde verhoudingen. Je hebt plantaardige en dierlijke vetten. Ik begin met de plantaardige vetten en oliën. Hennepolie is er een goed voorbeeld van. In hennepolie (uit hennepzaad) en bijvoorbeeld walnootolie vind je vooral onverzadigde vetzuren. Slechts een heel klein percentage uit deze plantaardige oliën en vetten is verzadigd. Uitzondering is kokosolie dat juist vooral verzadigde vetten bevat – dat zie je ook als het onder de 25 °C is: dan wordt het hard.

Dierlijke oliën en vetten bestaan vooral uit verzadigde vetten en bevatten heel weinig onverzadigde vetzuren. Met uitzondering van vette vis waar juist weer percentagegewijs veel onverzadigde vetzuren inzitten (omega 3). Maar als vegetariër eet je dat niet.

Omega vetzuren zijn onverzadigde vetzuren

Om het lekker makkelijk te houden: de omega vetzuren zijn onderverdeeld in drie categorieën:

  • omega 3
  • omega 6
  • omega 9

Omega vetzuren zijn onverzadigde vetzuren, elk met een eigen chemische structuur en met eigen eigenschappen.

 

Wat zijn essentiële vetzuren?

Omega 3 en omega 6 vetzuren worden essentieel genoemd omdat ze niet door je lichaam kunnen worden aangemaakt. Je zal ze uit je voeding moeten halen – ik zeg hennep!

Omega 9 kan wél door je lichaam worden aangemaakt en is daarom niet essentieel. Maar: je kunt het pas aanmaken als je voldoende 3 en 6 in je lijf hebt en ook nog eens in een goede verhouding.

 

De rol van omega 3 vetzuren

Als het je begint te duizelen en denkt: het zal allemaal wel… lees vooral even door omdat je dan weet  waarom die omega vetzuren zo belangrijk zijn. Het heeft mij enorm geholpen bij het bepalen van welke voeding ik nu eigenlijk nodig had. En ik ging me er direct beter bij voelen.

Omega 3 is belangrijk voor de reparatie van cellen door je hele lijf. Ook draagt het bij aan het verlagen van je slechte cholesterol.

 

Verschillende typen omega 3 vetzuren: goed bericht voor vegetariërs!

Een tussenhoofdstukje over omega 3. Er bestaan namelijk verschillende soorten omega 3. Alfa-Linoleenzuur ALA), DocosaHexaeenzuur (DHA) en EicosaPentaeenzuur (EPA) zijn de belangrijkste.

DHA en EPA, komen het meeste voor in vette vissoorten en daarnaast ook in algen en zeewier. Daarbij maakt je lichaam zelf ook DHA en EPA omega 3 vetzuren aan, met ALA als basis.

Dat je DHA en EPA zelf aanmaakt met ALA (dat je inneemt) betekent niet dat alleen maar ALA zou nodig hebben. Het omzetten van ALA naar DHA en EPA is een moeizaam, energieslurpende bezigheid voor je lichaam.

Dit gaat vooral op voor vleeseters. Het lichaam van vleeseters is niet ingesteld op dit proces, omdat de DHA en EPA ook wel via de voeding binnenkomt. Bij mensen die geen vlees eten ligt het anders. Het lichaam past zich uiteindelijk aan aan de nieuwe situatie. Het zal efficiënter omgaan met de ALA vetzuren om het omzettingsproces (naar DHA en EPA) soepel en efficiënt te laten verlopen.

Het klopt dan ook niet dat je natuurlijke omega-3 alleen maar uit visproducten zou kunnen halen. Omega 3 komt voor in plantaardig voedsel en het lichaam kan het gedeeltelijk ook zelf aanmaken.

Chiazaad is trouwens een erg rijke bron van omega 3, net als walnoot.

 

De rol van omega 6 vetzuren

Omega 6 vetzuren heb je ook nodig. Ze versterken je immuunsysteem en ondersteunen de hart- en bloedvaten.

 

De rol van omega 9 vetzuren

Omega 9 is belangrijk bij de productie van prostaglandine, die een gezonde bloedsamenstelling bevordert. Omega 9 is de enige van de omega vetzuren die door het lichaam wordt aangemaakt, maar is ook in voeding te vinden.

 

omega vetzuren hennepzaad

 

Omega vetzuren en hun balans

Het is niet alleen belangrijk om de omega vetzuren in voldoende mate binnen te krijgen, minstens zo belangrijk is het om de omega vetzuren in de juiste verhouding binnen te krijgen. Dat is waarom ik dat van die verpakking aanhaalde, in het begin van dit artikel.

Wat de verhouding omega 6 – omega 3 precies moet zijn, daarover lopen de (wetenschappelijke) meningen nogal uiteen. Er zijn kampen die zeggen dat 1:1 ideaal is, andere spreken over 2:1, weer anderen zeggen 5:1.

Om de juiste ratio te bepalen spelen meer factoren een rol, zoals leeftijd en geslacht. Maar hier in het westen is de verhouding in elk geval compleet weg. We eten veel te veel omega 6 vetzuren terwijl we te weinig omega 3 binnenkrijgen.

Ik spreek over 20:1 en hoger. En daarover is de wetenschap het unaniem eens: dat is geheel en al uit verhouding. Met allerlei westerse ziektesymptomen als gevolg, zoals depressie, geheugenstoornissen, vermoeidheid, concentratieproblemen en gewichtstoename – obesitas.

 

Verhouding omega 9 vetzuren

Het lijkt erop dat ook de verhouding van omega 9 vetzuren belangrijk is. Heeft het lichaam te weinig omega 3 en/of omega 6 dan gaat het compenseren en gaat meer omega 9 aanmaken. Daardoor raakt de verhouding 3/6 nog meer uit balans.

Toen ik dit eenmaal wist heb ik me geconcentreerd op het verbeteren verhouding 3/6. Het blijkt dat hennepolie de enige plantaardige olie is die deze twee omega vetzuren in precies de ideale verhouding bevat.

Nog iets: krijg je teveel omega-6 binnen, dan heb je geen gezondheidsvoordelen uit omega 3. Ook niet als je enorm veel extra omega 3 tot je neemt. Dat maakt het verhaal van de omega vetzuren extra gecompliceerd.

 

Waarom hennep en geen visolie?

Je moet het natuurlijk helemaal zelf weten. Visolie werkt effectief en eenvoudig – er zijn makkelijk in te nemen dragees te koop, net als voor hennepolie. Het is rijk aan omega 3 maar het heeft ook twee grote nadelen. Veel vis is vergiftigd met kwik. Als alternatief kun je kiezen voor krillolie, gemaakt van krill uit de ongerepte poolzeeën. En als je vegetarisch of veganistisch eet is het sowieso geen goed alternatief.

Ik heb het gevonden in hennepolie, aangevuld met chiazaad. Door de consumptie van omega 6 te verminderen en die van omega 3 te verhogen komt de verhouding van alle drie de omega vetzuren vanzelf in balans. Trouwens: er zijn ook hennepoliecapsules verkrijgbaar. Dan is de olie in dragees verpakt, net als visolie.

 

omega vetzuur hennepolie dragees

 

Nog een paar feiten en weetjes

  • De Wereldgezondheidsorganisatie WHO erkent officieel dat hennepolie als enige van alle plantaardige en dierlijke vetten en oliën de voor de mens ideale verhouding omega 3 en omega 6 bevat.
  • Plantaardige eiwitten? Ook die haal je uit hennep. Het is er veruit de beste bron van. De zaden van de hennepplant bevatten 35% volwaardige eiwitten waarbij alle 9 essentiële aminozuren in de juiste verhouding. De zaden zijn lekker en licht verteerbaar. Dat is iets heel anders dan het veel zwaarder verteerbare soja. Maar je kent ook vast mijn andere soja-bezwaren: er worden (oer)bossen voor vernietigd en er vindt genetische manipulatie op plaats. En je weet nooit wat daar van terecht komt.
  • Daardoor is hennep is een geweldige vervanger voor vlees, vis, soja en andere eiwitbronnen
  • En als je hennep eet krijg je veel vitaminen en antioxidanten binnen
  • Bovendien is hennep een geweldige doch zeldzame bron van GLA. Dat is gamma-linoleen zuur, wat je ook in moedermelk terugvindt en wat onder meer helpt je huid te versoepelen en bij hydratatie.

 

Hoe weet je dat allemaal? Bronvermelding

Ik heb veel zelf uitgevonden over de werking van vetten. Benbest.com is hier een belangrijke bron voor geweest.

2 comments

  1. inge

    Hallo Helene,

    Ik heb op je website het stukje gelezen over je juiste vetzuren en hennepzaadolie.
    Nu ben ik heel erg benieuwd hoeveel hennepzaadolie je dan per dag gebruikt.
    Ik wilde ook graag je boek downloaden maar de link werkte niet.

    Ik hoor graag van je !

    Groeten Inge

    • Helene

      Hoi Inge,

      Dank je wel voor je bericht. Dit artikel is nog geschreven door mijn voorganger, ik heb Hennepweb pas geleden overgenomen van de vorige eigenaar en ben nog bezig om alles weer goed werkend te krijgen. Het boek is snel weer te downloaden. Zal ik je een berichtje sturen als hij weer live staat?

      Over mijn hennepgebruik: ik doe ‘s ochtend een paar eetlepels hennepzaad door mijn yoghurt, als ik zin heb ook een lepeltje olie. En ik gebruik de olie in saladedressing en door smeerseltjes (ik eet vaak hummus en dergelijke op brood). Ik durf eigenlijk niet te zeggen hoeveel ik precies gebruik, maar het is in ieder geval genoeg 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *